Doğuşu 1949 yılında Alfred Winslow Jones tarafından Menkul Kıymet yatırımı şeklinde gerçekleşen “Hedge Fund” lar günümüz dünya ekonomisinde servete servet katmaya devam ediyor.

Doğuşu 1949 yılında Alfred Winslow Jones tarafından Menkul Kıymet yatırımı şeklinde gerçekleşen “Hedge Fund” lar günümüz dünya ekonomisinde servete servet katmaya devam ediyor. Aslında fona katılmak için bir sınır olmasa da yaklaşık 1 milyon dolardan giriş yapan iştirakleri göze alındığında, resmi olmasa da bir sınırdan bahsetmek doğal olacaktır. Özellikle ABD, Japonya gibi ekonomilerde varlığını yoğun olarak gösteren fonların, şu anlık ülkemizde çok yaygın olmadığını söyleyebiliriz. Buna rağmen, gelişen koşullar altında ileriye dönük sıklıkla karşılaşacağımız kuvvetle muhtemel bu fonlar nedir, hangi ekonomilerde faaliyet gösterirler, ne gibi niteliklere sahiptirler?

“Hedge Fund”lar yüksek miktarlar ile oluşturulan, uluslararası arası piyasalarda özgürce faaliyet gösteren, genelde kısa vadeli hareketleri kapsayan riski yüksek yatırım araçları olarak tanımlanabilirler. “Hedge Fund”lar küçük küçük iştirakler ile kurulan fonlardır. Sınır tanımayan yatırımları ile tanınırlar. Bu açıdan piyasaları çok iyi amaliz eden yatırım uzmanlarınca yönetilirler. Piyasaya paralel hareket edibildikleri gibi, faaliyet gösterdikleri piyasa koşullarının faklılaşması ile, yatırım stratejilerini değiştirerek farklı piyasalara kayabilirler. Bu nitelikleri ile konuşlandıkları ülkelerin piyasa koşullarından bağımsız gelir elde edebilirler. Özellikle gelişmekte olan ülke ekonomileri takip edilerek, sermayenin sınır tanımaz seyahati sayesinde, yatırımlar orada yoğunlaştırılır.

Gerek halka arz özelliğine sahip olamamalarından ötürü, gerekse de farklı ekonomiler arasında kısa vadeli hareketlere sahip olması bakımından esnek özellikle sahip oldukları, klasik yatırım fonlarına nazaran çok fazla denetlemeye maruz kalmazlar ve onlar kadar yasal uygulamalara sahip değillerdir. ABD’de faaliyet gösteren SEC (Security and Exchange Commission)’ nin klasik yatırım fonlarına uyguladığı denetlemeler bu fonlara uygulanmamaktadır.

“Hedge Fund”; menkul kıymetlerin farklı piyasalarda satılması şeklinde gerçekleştirilen arbitraj, menkul kıymetin ödünç alınarak satılması esasına dayanan açığa satış, işlemleri ile uluslarası piyasalarda faaliyet gösterirler. Tüm bunları temel olarak, mevcut portföylerini risklerden korunma ve sürekli büyüme amacı ile gerçekleştirirler.

“Hedge Fund” yöneticileri yatırım kararlarını farklı enstrumanları değerleyerek netleştirirler. Örn; hisse senetleri için bir değerleme yapılır ve bu sonuç mevcut hisse değeri ile karşılaştırılır. Şayet mevcut değer hesaplanan değerden düşük ise yükseleceği düşüncesi ile bu hisse yatırım aracı olarak kullanılır, aksi durumda uzak durulur. Bunun yanında sektör değerleme, uluslararası kuruluşlarca ülkelere verilen klredi notları gibi durumlarda değerlendirilir.

Son olarak, büyük sermayelerle kurulan fonların ülke ekonomilerinde ne denli önemli bir konuma sahip olduğunu görmek için tarihten çarpıcı bir örnek: Long Term Capital Manegement (LTCM) adlı fon 1998 Rusya krizinin ardından 4.6 milyar dolar kaybetmiştir. Bu zararın tüm finansal sistemi etkilememesi için Amerika Merkez Bankası FED’in öncülüğünde ABD bankaları 3.6 milyar dolar kredi paketi ile fonun ayakta kalması sağlanmıştır.